Where are ideas when they are on the internet?

finally a new update, and this time it’s an essay about Supermodernity and non-places, it’s based on a small book/ article written by Marc Auge (and lucky for us translated to English in 1995) Find Articles has a good review on it, and you can order it on Amazon Although it’s not really an easy read, he makes some interesting points.

Short essay on Marc Auge

In this short essay I will try to answer the question as to whether the Internet can also be seen as a non-place; a place where ideas and concepts travel between real places and the virtual places of computers, Internet and the minds of humans sitting at their desk waiting for new information to come out of the gap. To answer this question I will use the ideas stated by Marc Auge in his book Non-places about and see if it can also be applied for this particular situation.

First I will write an account of the execution of my idea of a trip to Epping Forest, hereby using the London public transport to get there. Because I wanted to include some friends on this trip I had to share my idea first and let the group shape it into a workable plan. Therefore information had to travel through the Internet to reach different places where it reached certain people and let them work with it so we created a mutual plan to go to a place. I shall try to describe the path that this idea travelled from a virtual message on a screen to a real meeting in London

Secondly I will give a short overview of the ideas of Auge on super-modernity and see how these ideas can be used to understand certain details of my story.

Account of a journey

After seeing photos of a trip to Epping Forest on a friend’s Facebook profile, I sent him a message on how to get there. Next I discussed the idea of visiting that place with some friends I met in the kitchen. Because most commented positively about the idea I decided to create a group message on Facebook with a time and location to meet up. The idea hereby travelled from virtual space -the digital photos- to real space –the kitchen- to virtual space – the group message. On it’s way it both changed its information available online, as well as the people it met in real life.

The message on Facebook contained several links to other places of interest on the Internet. There was a link to the photo site Flickr displaying all the interesting pictures of the place: a link to the Wikipedia article on the area describing its history and its characteristics; a link to Google Maps with an overview of the area; and a link to the website of the City of London where a travel map on the area was available. All different links with different information about the same location, seen by different people on different locations but with one common connection – it was in front of a computer screen.

After my invitation was sent out, there were three replies from people who couldn’t make it and five from those who could. Very early in the morning (3 AM) on the day we would go a new reply came from one of the accompanying people: after a late night kitchen meet-up they had decided that 10am was too early and that eleven o’clock sounded a much better time to go. Again a message that came from a meeting in real space led to a message in virtual space that had direct implications in the real space and time: namely an hour change in schedule.

After I released my idea on the Internet it was no longer my own, it had became also the idea of the others who felt connected. The central overview thereby moved from a human to a computer network and got a bit lost. The people, who lived in the same real space of my house, had the chance to connect without using the virtual medium of the Internet. And although they responded on the original message with a reply of the new time, those who weren’t at that midnight meeting could run the risk of missing out on information, if that information would not manage to jump across the gap between real and virtual space. Luckily for them I woke up early enough to see this risk and check with the outsiders if we all had the same information. Hereby I used another screen based devise that was also capable of sending information, the phone. By using a second device I raised the possibility of information actually reaching its destination. And it seemed that it worked, for one person at least, who got the information and was able to respond to it by changing her original plan. A second person however did not reply.

This could mean that the second person got the Facebook or text message with the new time and had changed her plans accordingly but hadn’t replied, or that the information never left the machines and she was still acting on old information and would be an hour too early. The last solution left was that of a medium that only worked if there was an instant reply, namely the call and speak function of the telephone. When I tried that I indeed managed to get to speak to a very sleepy person that hadn’t heard of the change of plans but was able to adapt to it at that specific moment.

Half an hour later the idea that had only travelled through the minds of people by mail, instant messaging, spoken word, text-messages and telephone calls created a meet up in a real space, creating a group that was ready to move through space and time to reach a place where distance nor time was of first concern.

Critical Analysis

The next thing I will do is compare my account of this story with the ideas of Auge, but first let’s see what these ideas are. Auge sees four key points to believe we are now living in a time of super modernity (Auge, p.34)

  1. Overabundance of the present. Although we are aware of history, we no longer have the feeling that we live in a certain time, we live now, and history is always on our heels. We try to see us of what we are in the light of what we are no longer (Auge, p.26)
  2. The change of scale. Not only has there been an upward change in scale – the first travel to the moon, satellites that turn around the earth each day – the world has become smaller in the same time too – London to Paris in 45 minutes by plane, satellite television and Internet that allow us to watch events in real time while they happen on the other side of the planet. (Auge, p.31)
  3. The proliferation of imagined and imaginary references. Famous people on TV become like relatives to us, we know where they live, how they are doing, what is happening in their lives, although we have never and will never meet them in person. The same goes for all the images we see around us, Tokyo, New York, San Francisco; we have a feeling that we know those places although we actually never went there. (Auge, p.32)
  4. The acceleration of means of transport. Thanks to the airplane, we can go to places that were previously only a piece of information to us e.g. ‘that it is sunny’. Or we can take the tube and go underground in the suburbs only to go outside again in the middle of the historical centre.

Overabundance of the present can be found in the fact that the reason to go was not an historical interest in the place, but more digital photos only one week old, which in the end resulted in new digital photos only a few weeks later. Another point can be made of the way the trip was organized; no longer did people have to wait for the time information had travelled from the sender to the receiver. At the moment the sender had sent the information is was already available for the receiver.

The change of scale can be found in the way that Internet changes communication even more than the letter, telegraph and telephone did. Not only does it allow for real time communication, it also gives the possibility to communicate with a group, in different times and different locations. The subject that is worked on –in this case an idea to go somewhere- can be changed, altered and moved by any of the group’s members from any location (if Internet connection is available) at any time.

The proliferation of imagined and imaginary references can be found in the information that was available about this place that none of us had ever visited. Photos from people we knew that had already been there gave the possibility to imagine how it would be to be there. This together with the available historic data of the area, the satellite images and the other available photos gave us so much information that it felt like we had lived there all our lives.

The acceleration of means of transport meant that we didn’t even need to come together to share information and ideas. The ideas and plans of one person were available for all others at the moment one was capable of formulating these ideas in written text. The transportation of ideas with the speed of light, literally removed the distance between sender and receiver (although one could argue that the change of the medium from oral to text also caused an altered perception of the idea itself, distance was removed at a certain cost).

As we can see here, if we modify Auge’s idea about super modernity from real space as tubes and highways to virtual spaces as computers and telephones (and also telegraph and mail) his ideas can still be useful. However as my example in the last paragraph of my story states: the miscommunication of the idea through different forms of media states has to remind us that if distance, space and time get close to zero, old problems might disappear but previously non-existent problems can arise.


Auge, Marc

Non Places – Introduction to an Anthropology of Supermodernity

London: Verso 1995

Apple and the products of the future

Enormous media hype around the “Jesus phone” proved it once again, there is only one leading company in consumer technology, and that is Apple. In current times there is probably no other company that is more capable of selling a piece of the future than these Californian dream-weavers. Once bought, however, the great promise turns out to be quite a normal thing – certainly not as good as the futurists promised you. But it is already too late. So, why do we keep forgiving them for selling overpriced products that are just not quite there yet?

To get some answers on that question, I will talk you trough three ways of how the future is used as an excuse to manipulate us.

  • First, the future is used to force us to change our habits for our own benefit. To be able to live in the future they say you’ll have to change the way of working and living.
  • Second, the future is used to keep us from complaining: although the present is not that good, it will get better once the future has arrived. So, be strong, keep on going, and everything will be all right.
  • Third, the future is used as a shared dream of humanity: one day we’ll all be united, so if you want the best for the world stay with us.

As you can see all reasons have some overlap and can be found in both business and governmental ways of explaining their choices for the future.

An example of changing our habits for the best is the different way the iPhone uses for text input. David Pogue of the New York Times writes: “Text entry is not the iPhone’s strong suit. The Blackberry won’t be going away anytime soon”. Not only that iPhone is slower than the Blackberry, it’s also different. The multi-touch interface of the new iPhone is a good example of getting something new, and losing some good features from the past. On one hand, you get a larger screen and a more flexible interface to operate your phone. On the other hand, you lose a way of feeling with your fingers what you are doing. If asked, many 14 year olds are capable of typing text messages on their phone without even looking. This mastered skill is mainly based on the fact that they can actually feel the shape and location of the buttons they are pushing, and without any physical buttons to hit this skill will soon be one of the past.

Later on, Porgue even falls for the “In the future everything will be better” dogma. After writing about some errors and flaws he ends his article on the iPhone concluding that things may not be so good at the moment, but the will get better soon.

On the other hand, both the iPhone and its network will improve. Apple points out that unlike other cell phones, this one can and will be enhanced with free software updates. That’s good, because I encountered a couple of tiny bugs and one freeze. A future iPhone model will be able to exploit AT&T’s newer, much faster data network, which is now available in 160 cities.

Just beyond the horizon lies a land of milk and honey, where Internet is fast, photos are sharp and interfaces are workable.

Apple is not really selling you a product that is created for the current times. When you buy it, you merely get a beta version of the next model and pay Apple for their research and development. My point, however, is not that Apple makes bad products, but that we should judge them (just as almost any other product) on their value for money on this moment, and not how good they might become someday.

Then again, if you look at it from a more sociological perspective, the use of the future concept can also have a positive side. Historian Allan Nevis wrote in his research on American history that we are, although also bound by history, even more bound by our hope for the future. And despite the fact that Apple is not keeping up with their promises in present-day, it does succeed however in structurally promising us a better future.

Which leads me to the following conclusion: if we would not believe in Apple’s branding strategy and judge their products like most other products, we would have to live without the shared hope for a brighter future for all. Quirks saw it already coming in the last century. Whenever the future failed, as it often did during the nineteenth and twentieth centuries, appeal was made to yet another new future patching up the miscarriage op previous predictions. (Quirks, 1989, p.178)


Nevins, A., 1971:398 in Quirks, J.J. The history of the future

Pogue, D. “The iPhone Matches Most of Its Hype”, 2007

Quirks, J. J. “The history of the future”. in Carey, J. W. “Communication as a culture”, 1989, Unwin Hyman

iPhone video: Lenart J. Kučić

What is the next web?

Last Friday I attended to the Next Web, (although i was very luck to been able to speak with some people on the night before) Because a lot of websites already did great coverages of the day, ill stick to the things i learned.

So what is the next web?

The next web is wireless (not mobile)

Although a lot of people and businesses are really betting on the mobile platform, I think a mobile phone is just some kind of small laptop computer, and that is only a matter of time before we will use it that way (or it’s already been used if you count all the blackberries at the next web). Off course there are different demands when you are wireless, location based services will really grow the upcoming years. But things like sms, mms, and paying extra for calling for long distances will (hopefully) soon be gone.

The Next Web isn’t a web
The web still refers to something static as the spider web. There is probably a need for a new metaphor. Something that is everywhere, always chancing, and always on. It’s a life and it’s about us and the world around us. (Thanks to Tapan Bath’s slide.)

The Next Web is about being connected.
Deborah Schultz already mentioned it, she has about 3000 connections, not all friends, not all a people on one platform like myspace or linked in, but just connections. I think although in lesser extent for me it’s the same. I have many connections, friends from the early days, classmates, ex-colleagues, people i’ve met, people I’ve never met etcetera. The more important a connection is, the more places I use to connect with them. We are probably becoming like star treks the Borg, but without a leader.

The Next Web is de-central
Although the web is in it being de-central, there will be more nodes and the size these nodes will be (relatively) smaller. It is really about the connection, the days of the portals are gone. It’s a headless organisation (like the starfish). The fact that the web is the biggest human invention that has never been out of order since it was build is a big proof of concept. Of course there will be small central places, smaller and bigger spiders will arise, but it wont be big companies any more, it will be people. Who those spiders are? They are the people you first visit and connect when a new social network arises.

The Next Web is about love
This Kevin Kelly quote from last years Next Web is still true I think, thanks to the transparency of the current web (and world) those who are only in it for the money will be discovered very quick and die a silent dead. Those who are however passionate about their work and their life, and are willing to share as much as possible will be the new big spiders of the future.

The Next Web is a social prison
Thanks to it’s structure the web will work as a modern version of the panopticon. With the difference that there is now a two way structure. Everyone will be able to see everyone else, but no-one will be sure if they are being watched. Misbehaviour will be punished, and only a honest reaction will save your ass.

The Next Web will be transparent
As mentioned above, thanks to to speed of information, the multi-connections and the possibility to read and write everywhere. it’s impossible to keep secrets on the web. If you suck, everyone will know it, if you rock everyone will know it too.

As a whole I liked the 2007 edition of the Next Web, I still think it’s one of the best Dutch events we have (together with Picnic) it gave me the opportunity to meet many old friends, to connect with new people and to learn and discuss about the current state of the web. And even been shocked that people knew who I was without ever meeting them before. A big Yay Hooray to Boris, Patrick and Arjen for making this thing happen.

For the next Next Web I would love to see some good science fiction writer or movie maker. Bruce Sterling or William Gibson would be high on my list of recommendations.

Check out some other reviews on BlueAce, MarketingFacts, Mashable, Upstream, Frankwatching, Marketing-podcast and DutchCowboys as well as the photos on Flickr, the videos on YouTube and of course the posts on the web itself.

3 easy steps for an European Silicon Valley

In the morning session of the Next Web there where two more interesting presentations from the venture capitalists Jeff Clavier and Saul Klein. Their presentation gained a lot of sceptical criticism, nevertheless they got me thinking. So first a summary of their talks, and than I’ll look a bit deeper in the discussion they created.

Saul Klein is missing the right mindset
Saul Klein asks the audience “Why is an area, hardly half the size of the Netherlands, the most successful tech-innovation area in the world”. What Silicon Valley has is a tight connection between VC’s, start-ups and universities, and the ecosystem to commercialize what’s next on on the web.

Europe does have the right ingredients for the formula. It’s level of education is higher than in the States. There is a lot of old and new money, and people are working on technology everywhere. The thing missing according to Saul is the right mindset to make it work. As someone from the audience said “Europeans are educated to be employers instead of entrepreneurs” And from personal experience, i can’t do anything but agree with him.

Leafar wrote an excellent post about Saul’s presentation

Jeff Claviers shares many of the thoughts of his colleague, but first gives us a broader insight on what he thinks is going on in the current world. A vision of people “The previous web was about math, the next one is about people” And although I think he is right about the people, I do have some doubts that the previous one was about math. Yes Google has huge render machines, but what they do is looking for patterns into what humans do. I think the math won’t disappear in the next web, it will probably go bellow the surface where it always was.

Another point he made in which I think he is more right is that thanks to broadband the difference between the representation of the self online and in the real world is shrinking, mixing up, matching and becoming one big bricolage. “The distance between the us and the online us is shrinking” thank to the up going speed from broadband. If Jeff didn’t do it already I would advise him to read two classics The Presentation of Self in Everyday Life – Erving Goffman and the Life on the Screen – Sherry Turkle. Besides his more social vision of the next web he also has some VC wisdom to share with us.

Tips and tricks to make technology innovation work in Europe:

  • Success creates self-fulfilling prophecies. If one company has success, it can fund and help many other companies afterwards.
  • Europe needs an VC equivalent of Kleiner Perkins a VC that invested in more than 300 (!) tech-startups
  • Europeans should focus so much on their local market, and from the start build applications that are build for world domination (ehm scalable)
  • Stop building local clones, go for the throat, forget the knock off’s
  • Culture shift. Success should be celebrated, failure accepted and risk taking promoted.
  • More sharing, networking and supporting.

I would add to that, more open coffee’s, more Next Web, and hey: We need an European Techcrunch!! But still one of the European problems is the big differences between languages and cultures.

The good things already in Europe

  • Broadband access, faster and cheaper than whole of the us (Thank you KPN-Quest, you haven’t died for noting)
  • Cellphones and mobile are here much better than in the US (Thank you Nokia and Eriksson) (We just leave Japan out of the picture here)

Herbert Blankenstein as an radio interview with Jeff online

Lessons to be learned

  • Take risk, Start up, It’s ok to fail
  • The Next Web are the people, contact is king (so go out and talk to people)
  • Think big, don’t clone, forget the country and go for the world

Interesting is the reaction on some weblogs

According to Read/Write web it’s just the same old talk over and over again, Life of a Coder declares Jeff the first Frenchmen to like. Gary Reid thinks that Saul and Jeff should put their money where there mouth is, and actually invest in some risk taking European start-ups.

So I’m left with the question, are we really that bad in Europe, is there a need for change, and if so, what should we do?

Folksonomy – De mythe van het semantische web

De volgende tekst gaat over de overeenkomsten en verschillen tussen
het Semantisch Web (een artikel van Tim Berners-Lee uit 2001 over hoe computers data kunnen begrijpen) en het recent populair geworden begrip folksonomy (een manier van categoriseren door gebruikers). Het gaat in op de begrippen zelf, de huidige voor en nadelen en geeft een toekomst verwachting


De eerste keer dat ik duidelijk het probleem van ordening onder ogen zag was op het moment dat mijn verzameling muziek cd’s te groot werd om alfabetisch te rangschikken.

Ik kwam toen voor de keuze onder welke categorie een album valt. Is het Pop, is het Rock, is het Techno of toch Electro, is het Punk of is het Metal, of is het Electro Punk? Gelukkig viel er met behulp van de website allmusic.com nog wel wat van te maken, hier staan alle bands en alle cd’s fijn gelabeld op wat het is. Maar toch komt wel eens dat twijfelende gevoel. Is deze cd toch niet meer Punk dan Electro, de artiesten komen toch uit de punk scène vandaan? Of wat moet ik nu met deze band die in het midden van al hun Pop cd’s zomaar een punk cd uitbrengt? Maar gewoon in een andere categorie stoppen, of toch maar de voorkeur geven aan dat een band maar in één categorie kan voorkomen en niet vaker.

The Semantic Web will bring structure to the meaningful content of Web pages, creating an environment where software agents roaming from page to page can readily carry out sophisticated tasks for users.
(Berners-Lee, 2001)

Ook internet kent zo zijn eigen indelingsvraagstukken. In 2001 deed Tim Berners-Lee verslag van zijn droom, namelijk het bouwen van een semantisch web. Daarbij werd alle informatie en data die op internet bevond inzichtelijk en bruikbaar gemaakt voor computerprogramma’s. Nu zijn we daar in al een heel eind gevorderd. Dankzij de data standaard xml is het voor veel bedrijven mogelijk geworden om gegevens onderling uit te wisselen. Helaas beschikt niet iedereen over de juiste kennis om zelf xml-documenten te maken. Jarenlang leek het dat alles wat op internet aan gegevens werd gepubliceerd nooit door computers zou te zijn begrijpen. Totdat er halverwege 2004 schot in de zaak begon te komen. Slimme programmeurs hadden een manier ontwikkeld om aan al die eigen publicaties (foto’s, verhalen, rapporten, etc) labels te hangen. Duizenden mensen gingen zich er mee bezig houden en er ontstond een heuse hype: de folksonomy hype (het labelen van gegevens door gewone mensen). Of deze folksonomy het antwoord is voor het bouwen van een semantisch web waar Berners-Lee van droomde, een netwerk waar computers zelfstandig opzoek kunnen gaan naar de juiste informatie, daarover gaat deze paper.

1. De geschiedenis van het indelen

Al eeuwen worstelt men met het indelingsvraagstuk. Het bekendste voorbeeld van een indelingsprobleem is natuurlijk boeken in een bibliotheek. Boeken kunnen maar op één plek te gelijk staan. Boeken moeten dus zo beoordeeld worden, dat ze meer over het één dan over het ander gaan, ze moeten hoe dan ook een leidend onderwerp hebben om op hun plek te kunnen staan. Hoe deze boeken worden ingedeeld hangt bijna net zo af van hun aantal als van hun hoofdonderwerp. Vandaar dat je soms prachtige categorieën krijgt als:

Dewey, 200: Religion
210 Natural theology
220 Bible
230 Christian theology
240 Christian moral & devotional theology
250 Christian orders & local church
260 Christian social theology
270 Christian church history
280 Christian sects & denominations
290 Other religions

(Dewey Decimal System, 1870)

De indeling lijkt aardig overeen te komen met onze gedachtes bij een bibliotheek in de negentiende eeuw. De indeling zou in de huidige tijd moeilijk houdbaar zijn, maar was op het moment dat hij gemaakt werd waarschijnlijk erg praktisch, omdat elke categorie ongeveer een even groot aantal boeken op leverde.

Nu hebben professionele indelers ook geen eenvoudig vak. Ze moeten beschikken over twee erg zeldzame talenten, namelijk het lezen van gedachten en het voorspellen van de toekomst. Beide geen gemakkelijke opgaven.

Gedachten lezen komt van pas op het moment als je de categorisering gaat ontwerpen. Geven de mensen de voorkeur aan boeken die op schrijver staan, of boeken die op onderwerp staan. Staat een boek over Duitse literatuur bij de Duitse boeken, of bij de boeken over literatuur. Kortom wat zijn de meest waarschijnlijke verwachtingen van de gemiddelde mens.

“My mother, who was a reference librarian, said she wanted to reshelve the entire University library by color, because students would come in and say “I’m looking for a sociology book. It’s green…”
(Shirky, 2004)

Een ander moeilijk punt is het voorspellen van de toekomst. Zoals bij het indelings-schema van religies al te zien viel, functioneerde de indeling op het moment van schrijven behoorlijk goed. Maar het zou nu toch voor problemen gaan zorgen, omdat het kaarten bakje onder “290 Other religions” veel sneller zou groeien dan alle andere categorieën. En ook omdat de decimale onder het kopje “200: Religion” geheel gevuld is. Nog een ander sprekend voorbeeld. Als ik mijn collectie Duitse schrijvers netjes had verdeeld op Oost en West Duitse schrijvers, zou ik na de val van de muur helemaal over nieuw kunnen beginnen. Nu valt dit wel te voorkomen door bijvoorbeeld de collectie te hernoemen naar voormalig Oost en West Duitsland. Maar helemaal prettig is het nog steeds niet. Want wat moet ik met mijn nieuwe Duitse boek doen? In een nieuwe categorie Duitsland stoppen, of toch maar op gaan zoeken waar de schrijver woonachtig is of waar de drukkerij staat, of waar de uitgever zijn hoofdkwartier heeft?
Kortom een perfect systeem bestaat niet. Als je eenmaal met indelen begint zul je altijd aan het herindelen blijven.

2. Semantische netwerken

In mei 2001 schreef Tim Berners Lee samen met James Hendler en Ora Lassila een inmiddels bekend geworden artikel “The Semantic Web”. Hierin behandelen ze de vraag hoe de kennis die nu op het web aanwezig is, op zo’n manier inzichtelijk te maken dat computers er ook iets mee kunnen. Hun doel is dat smart agents (software die in hoge maten zijn eigen weg door het web kan bepalen) ons zelfstandig antwoord op onze vragen kunnen geven.

De theorie van deze techniek heeft behoorlijk wat weg van de al eeuwen oude technieken van het structureren van informatie, maar kent enkele eigen kenmerken. Om dit goed te kunnen bespreken ontkom ik er niet aan om een aantal woorden beter uit te leggen.

Helemaal boven in de keten staat het semantische netwerk, dit is het overkoepelende orgaan voor kennis. Dat kan zijn de kennis van een groep mensen, of in dit geval de kennis van een informatie netwerk. Semantische gegevens zijn gegevens die iets zeggen over de kennis die er in een bepaald object beschikbaar is (laten voor het gemak maar zeggen een pagina met tekst). Om die kennis zo goed mogelijk beschikbaar te stellen is er een structuur opgezet van regels, afspraken en definities die het mogelijk maakt om de kennis voor een bepaald domein inzichtelijk te maken.

Deze lijst van regels, afspraken en definities worden ontologieën genoemd. Volgens de Wikipedia is een ontologie “het product van een poging een uitputtend en strikt conceptueel schema te formuleren over een bepaald domein. Een ontologie is typisch een hiërarchische datastructuur die alle relevante entiteiten en hun onderlinge relaties en regels binnen dat domein bevat.”

Het categorieënschema van een ontologie wordt een taxonomie genoemd. Het is de samentrekking van het Griekse woord “taxis” en “nomos”. Taxis betekent classificatie en nomos (nomia) betekent management. Voorbeelden van een taxonomie kunnen dan zijn “taal”, “schrijver” en een iets ruimer “onderwerp”.

Volgens de Wikipedia gaat men bij een taxonomie uit van een groep voorbeeld-objecten die men probeert te verdelen. Vervolgens wordt bekeken wat de karakteristieken van de objecten in een groep zijn en op deze manier krijgt de taxonomie gestalte. Hierbij wordt dus vanuit bijvoorbeeld een stabel documenten een structuur gemaakt gebaseerd op de inhoud van de documenten en het aantal keer dat kenmerken van deze documenten voorkomen. (Zoals het voorbeeld van de indeling van een bibliotheek voor boeken over religie). De afspraken waaraan je een kenmerk herkent, worden samen met de manier van noteren en het totale pakket dus weer een ontologie genoemd.

De vierde stap in deze indelingstheorie is de thesaurus. Dit is een lijst met kenmerken die voorkomt uit de taxonomie. In de lijst kunnen bijvoorbeeld staan: “Jan Wolkers”, “Herman Brusselmans”, “Kees van Beijnum”, etc. Geheel afhankelijk natuurlijk van de regels die in de taxonomie zijn opgelegd aan deze serie. (Bijvoorbeeld belang hechten aan de taal waarin het werk uitkomt, en niet aan het land van afkomst van de schrijver).

Over de thesaurus meldt de Wikipedia dat een thesaurus (uit het Latijn: schatkamer) in de letterkunde een systematische organisatie is van begrippen uit een taal die zo is opgezet dat men eenvoudig een overzicht kan krijgen van woorden die soortgelijke betekenissen hebben. In dit geval hebben de rij met namen voor de taxonomie dezelfde betekenis namelijk schrijver van Nederlandstalige boeken.

En helemaal onderaan de hiërarchie komen dan de beschrijvende woorden zelf zoals “Herman Brusselmans” deze worden tags of keywords genoemd (of in het Nederlands, tref of steekwoorden). Ik zal verder in deze paper het woord tag gebruiken.

Het idee achter het semantische netwerk is dat een smartagent een samenhang tussen verschillende tags kan waarnemen. Hiervoor is het nodig dat verschillende ontologieën op elkaar afgestemd worden. Zo kan er in de ene ontologie gesproken worden van schrijvers, en in de andere van auteurs. Mits er ergens een regel voorkomt schrijver = auteur die aangeeft dat het om synoniemen gaat. Natuurlijk een erg goed idee, maar in de praktijk is er meer informatie dan dat er ooit gecategoriseerd kan worden.

3. Folksonomy

Op dat moment komt folksonomy om de hoek kijken. De term folksonomy is eind 2004 bedacht om een woord te vinden voor grote groepen mensen die objecten labelen. Het is een samentrekking van folk (mensen) en taxonomie. Hoewel er nog enige discussies zijn over de juistheid van het woord, en er zo nu en dan weer oude en nieuwere variaties opduiken (mobtagging, social tagging, social taxonomie, social metatagging), lijkt het er toch op dat de term folksonomy een blijvertje is.

Om te begrijpen waarom folksonomy nu in opkomst is, zal ik eerst een kleine geschiedenisles geven. Begin jaren negentig bedachten de mensen van W3C de metatag. De metatag is een manier om in een document, beschrijvende informatie over dat document te plaatsen. Meta informatie is hierbij informatie over informatie, bijvoorbeeld de schrijver van een tekst of de publiceerdatum. Het idee hier achter was dat informatie sneller en eenvoudiger vindbaar zou zijn. Als ik al mijn documenten zou voorzien van de metatag schrijver = Sjors Timmer, zou het daarna voor mij bijzonder eenvoudig zijn om met zoekprogramma’s alle documenten op te vragen bij wie de naam van de schrijver Sjors Timmer is. Zelfs wanneer ik in de tekst van het document geen enkele keer mijn eigen naam zou gebruiken, blijven mijn documenten nog steeds goed vindbaar.

Maar al snel kwam ook de kwetsbare kant van dit systeem naar boven. Ik besloot om op mijn website kistjes met prachtige appels te gaan verkopen. Maar hoe zeer ik ook lovende teksten schreef over mijn appeltjes niemand bezocht mijn pagina, terwijl ik toch netjes bij de metatags had ingevuld onderwerp = appels. Na enig rondvragen kwam ik er achter dat een andere webwinkel die peren verkocht veel meer bezoekers kreeg. En al snel kwam ik op het valse plan, ik ging mijn metatags aanvullen met peren, onderwerp = appels en peren. En waar ik op hoopte gebeurde, mensen die opzoek waren naar peren vonden mijn pagina over appels, en hoewel ze niet van plan waren om appels met peren te vergelijken. Kregen ze bij het zien van mijn prachtige appelfoto’s zomaar trek in een appeltje, en zie daar, mijn webwinkel werd langzaam een succes.

En zo ging de metatag aan zijn eigen succes ten onder. Bedrijf A vermelde voor het gemak ook maar even concurrent B en C. En al snel stopte zoekmachines met het indexeren van metatags, omdat het mensen eerder tegenwerkte dan hielp bij het zoeken naar de juiste pagina.

“Del.icio.us is a social bookmarks manager. It allows you to easily add sites you like to your personal collection of links, to categorize those sites with keywords, and to share your collection not only between your own browsers and machines, but also with others”
(Schachter, 2004)

Halverwege 2004 werd de bookmarksite Del.icio.us geopend. Deze site maakt het mogelijk om op welke computer je ook bent je bookmark’s te bereiken. Daar was weinig nieuws aan, en niemand zou nu van Del.icio.us gehoord hebben, als ze niet een paar vernieuwende ideeën beschikbaar stelde. Bij het opslaan van de url van een website die je wilde onthouden werd de mogelijkheid geboden om aan de link meerdere tags mee te geven. Zo zou ik dit document bijvoorbeeld de tags “folksonomy”, “semantiek” en “ontologie” mee kunnen geven. Mocht ik me dan later niet meer precies de naam van dit document kunnen herinneren, maar nog wel waar het over ging dan zou ik aan het zoeken naar semantiek in mijn bookmark lijst genoeg hebben. Om het maar even met de aloude bibliotheek te spreken, er wordt mij de mogelijkheid gegeven om mijn boek op drie of vier of net zoveel planken als ik nodig acht te gelijk neer te zetten. Mijn document komt nu zowel tussen de documenten te staan die alleen maar over ontologie gaan, maar ook tussen de documenten die alleen maar over semantiek gaan. Zo word ik in staat om een taxonomie te creëren gebaseerd op mijn eigen eventueel merkwaardige regels (ik zou een document ook “nog te lezen” kunnen taggen). En uiteindelijk zou mijn bookmarklijst tot een ontologie van de door mij verzamelde kennis kunnen uitgroeien.

In tegenstelling tot andere bookmark website’s houdt Del.icio.us mijn tags en mijn links niet alleen voor mijzelf. Maar verzamelt deze samen met alle andere tags en links in een grote database. Op het moment dat ik de muziek website van de VPRO bookmark () kan ik zien dat ik niet de enige ben. Veertien andere mensen hebben deze website ook gebookmarkt. En Del.icio.us toont mij ook, welke woorden er het vaakst gebruikt zijn om deze website te bookmarken, in dit geval negen keer het woord music, en drie keer het woord radio. De conclusie die ik hier voorzichtig uit zou kunnen halen is dat de 3voor12.nl over muziek gaat, en waarschijnlijk iets met radio te doen heeft. Ik zou zelfs kunnen concluderen dat 3voor12.nl voornamelijk op het plankje music terecht hoort te komen, en pas in tweede instantie op het plekje radio. Zo helpen andere mensen mij dus om mijn bookmarks te organiseren en zou de massa dus garant moeten staan voor een zo nauwkeurig mogelijke omschrijving van informatie documenten (in dit geval webpagina’s). Uiteindelijk zou bij dit systeem mijn fraude van appels voor peren verkopen snel door de mand vallen, omdat alle gebruikers behalve ik, mijn site onder appels plaatsen, en alleen ik ook onder peren.

Een ander bekend voorbeeld is de foto website Flickr.com. Op deze website is het mogelijk om je digitale foto’s te plaatsen en deze foto’s weer van tags te voorzien die relevant zijn voor de afbeelding. Het eerste gemak daarvan is dat je foto’s op meerdere manieren kunt bereiken. Foto’s waar ik op sta zouden dan bijvoorbeeld te vinden zijn onder Sjors , maar deze foto’s zouden ook opduiken onder Amsterdam, alleen dan samen met andere foto’s van Amsterdam. Dus als de lijst met foto’s erg lang is, is er toch een snelle manier om de duif er tussen uit te vissen. En ook Flickr.com heeft zijn hele structuur naar buiten gericht, ik kan erg gemakkelijk opzoek gaan naar andere mensen die foto’s maakte van duiven op de dam. En het geeft mij de mogelijkheid om eens te kijken welke afbeeldingen mensen onder het begrip ruimte vinden passen In tegenstelling tot Del.icio.us wordt Flickr niet echt gebruikt om tot een gezamenlijke beschrijving van de aanwezige foto’s te komen (hoewel het wel mogelijk is om andermans foto’s van tags te voorzien) maar biedt het meer een kijkje in andere mensen die een zelfde situatie hebben gefotografeerd. En dat zijn er soms verassend veel. Zo bevond ik mij onlangs op een festival in Paradiso “London Calling” genaamd en tot mijn verbazing waren er enkele dagen later van veel verschillende mensen al enkele honderden foto’s beschikbaar. Foto’s die allemaal hadden vast gelegd wat ik ook had gedaan, maar dan vanuit iets andere posities. Dankzij Flickr.com was het dus mogelijk om na “London Calling” nog even gezellig elkanders foto’s te bekijken, alleen deze keer geen foto’s van vrienden en bekenden, maar van andere toevallige aanwezigen. Flickr werkt dus voor een deel omgekeerd aan Del.icio.us. In plaats van te kijken op welke plankjes andere mensen jouw webpagina hebben liggen, ga je kijken wat andere mensen neer leggen op plankjes die jij voor jouw fotocollectie hebt gekozen.

Een laatste website die onder de bekendheid geniet dankzij de folksonomy hype is de weblog zoekmachine Technorati. In deze zoekmachine kun je op zoek gaan naar bepaalde tags, en wordt er op basis van die tag een pagina gegenereerd met resultaten uit zowel Flickr, Del.icio.us en mensen die in hun weblog bepaalde tags aan links hangen.

Dankzij de het groepsgedrag zou het dus mogelijk moeten zijn om een kloppend semantisch netwerk te maken, waar een iemand de fout in gaan, wordt hij al snel verbeterd door velen andere. Of toch niet?

4. De donkere kant van folksonomy

Bij iedere hype zijn er natuurlijk net zoveel mensen die roepen dat het niet werkt.Een paar van de nadelige kanten zal ik hier bespreken.

De belangrijkste is natuurlijk dat het nooit gaat lukken om alle pagina’s van het web te voorzien van tags. En zelfs al zouden er heel veel webpagina’s een tag krijgen dan nog is het te kort. Het systeem werkt pas echt lekker als meerdere mensen dezelfde pagina dezelfde tag gaan geven, zodat er een gedeelde mening ontstaat. Hoewel je zou kunnen zeggen dat webpagina’s die niet getagd worden, waarschijnlijk ook geen interessante inhoud bevatten.

Een tweede is wellicht dat alleen de meest ruime begrippen overleven. Zoals net voorbij kwam bij de 3voor12 website, was de music tag het populairst. Terwijl deze nu juist niet zo heel veel over de pagina zegt, radio of recensies zou al een veel prettigere tag zijn. Maar omdat deze tags een meer persoonlijke invulling van de webpagina zijn, zullen ze nooit tot de massa tags gaan horen, en komen alleen de meest ruime omschrijvingen bovendrijven.

Een andere is het synoniemen probleem. Een lastige is bijvoorbeeld dat de 3voor12 website zowel de music als de muziek tag heeft. Allebei een letterlijke vertaling van elkaar, maar in dit geval zou muziek een prettigere tag zijn, omdat je dan al enigszins kunt gaan vermoeden dat het een Nederlandse website betreft. Omdat Del.icio.us nu voornamelijk Engelstalige gebruikers kent is er nog niet echt een probleem (of juist wel). Voorlopig zul je met het invoeren van Engelstalige tags het verst komen.

Een andere nadelige kant zou wellicht kunnen zijn dat er synoniemen kunnen voor komen. Er is niemand die daar op checkt en dat zal waarschijnlijk ook niet gaan gebeuren. Het enige wat Del.icio.us en Flickr.com daartegen hebben bedacht is het opnoemen van andere woorden die vaak gebruikt worden in combinatie met de gekozen tag. Een argument hierbij is wellicht dat echte synoniemen maar weinig bestaan, vaak betekenen woorden wel ongeveer het zelfde maar hebben ze toch andere gevoelswaarden of sociale context.

Wat hier veel op lijkt is het probleem met woorden die meerdere betekenissen hebben. Als ik zoek op Washington kan ik veel verschillende resultaten verwachten; de staat, de stad, de president, en wie weet zelfs de acteur. Dit probleem zou op te lossen zijn als mensen ook de moeite namen om hun links niet alleen met Washington te taggen, maar bijvoorbeeld ook met DC of met acteur zo zou ik in een oogopslag mijn gewenste resultaat tussen de zoekresultaten vandaan kunnen halen.

Een laatste is wellicht dat er soms vreemde combinaties ontstaan. Bijvoorbeeld als je bij Technoraty op bepaalde woorden zoekt. Als bijvoorbeeld het woord “Teen” wordt gebruikt, wordt er een pagina geconstrueerd met foto’s van tieners op vakantie, met daarnaast links naar fotosites waarin jonge vrouwen zich blootgeven, niet direct de combinatie die je zou willen.


Voorlopig lijkt het niet mogelijk folksonomy te gebruiken voor het bouwen van een semantisch netwerk. De tags die folksonomy oplevert zijn te algemeen en te versnipperd om er duidelijke conclusies uit te trekken, of relaties in te kunnen leggen. Een voorbeeld die Berners-Lee gebruikte, smartsagents die met behulp van het semantische web, zelfstandig de dichtstbijzijnde dokter voor de juiste behandeling vinden, lijkt voorlopig nog niet realiseerbaar.

Wie gewone mensen (in plaats van professionals) aan het werk zet om informatie te labelen, krijgt labels bedacht door gewone mensen met vergissingen en onduidelijkheden die zich altijd al in de menselijke taal bevonden. Alle duistere kanten van de menselijke samenleving (porno, drugs, racisme etc.) komen in een folksonomy weer vrolijk naar boven.

“100 monkeys typing long enough will not write Shakespeare; nor will a 100 million people randomly forming associations create the semantic web.”
(Powers, 2005)

De voordelen van een folksonomy moeten dan ook meer in de sociale kant gezocht worden. Mensen die nu mee helpen taggen doen dat vooral om te zorgen dat gelijk gestemde hun kunnen bereiken. En gebruiken tags weer om zelf gelijk gestemde te vinden. Misschien zou er in plaats van over folksonomy beter over het ontstaan van “The Social Web” gesproken kunnen worden, mensen, relaties en interesses wereldwijd verbonden.

Voor de toekomst zijn er nog volop kansen voor folksonomy. Het heeft drie sterke kanten, het is goedkoop en het is eenvoudig, en het is populair. Met die eigenschappen zou het niet anders dan een succes kunnen worden, maar op welk vlak dat moet de tijd nog leren.


Berners-Lee, Hendler, Lassila, The Semantic Web
The Semantic Web

Lawely, Social consequences of social tagging
Social consequences of social tagging

Lee, Can social tagging overcome barriers to content classification?
Can social tagging overcome barriers to content classification?

Powers, Cheap eats at the semantic web café,
Cheap eats at the semantic web café

Romeo, Who’s responsible for Technorati’s tag results
Who’s responsible for Technorati’s tag results

Schachter, About Del.icio.us
About Del.icio.us

Shirky, Ontology is Overrated
ontology is overrated